Focus keyphrase nedir diye soruyorsanız, kısa cevap şu: bir sayfanın öncelikli olarak hedeflediği arama ifadesidir. Türkçesi odak anahtar ifade. Müşterinizin Google’a yazdığı sözlerden biri seçilir ve sayfa o sözün cevabı olacak biçimde hazırlanır.
Bu yazıda ifadenin nasıl seçileceğini, sayfada nereye doğal biçimde yerleşeceğini ve hangi hatalardan kaçınılacağını anlatıyoruz. Seçimi sitenizin tamamı için planlamak isterseniz SEO hizmetimiz bu işi baştan sona düzenliyor.
Focus keyphrase (odak anahtar ifade) nedir?
Focus keyphrase, bir sayfanın “asıl bu ifade için hazırlandı” dediğiniz arama sözüdür. Tek kelime olabilir, birkaç kelimelik bir ifade de olabilir. Her sayfanın tek bir ana odağı olur. Yardımcı ifadeler ise aynı sayfada ikinci planda, doğal biçimde geçer.
Örnek verelim. Denizli’de bir diş kliniği olduğunu varsayın. “İmplant tedavisi nedir” sayfasının odak ifadesi “implant tedavisi nedir” olabilir. “Diş beyazlatma işlemi” ise başka bir sayfanın konusudur. Her sayfa kendi sorusuna cevap verir.
Odak ifadenin amacı sayfaya yön vermektir. Yazarken “bu sayfa kimin hangi sorusuna cevap veriyor?” diye sormanızı kolaylaştırır. Başlığı, giriş paragrafını ve alt başlıkları buna göre kurarsınız.
Bazı SEO eklentilerinin odak ifade alanı vardır. Bu alan, ifadeyi yazarsanız sayfada nerede geçtiğini kontrol eden bir yardımcıdır. Aracın kendisi sihirli bir şey yapmaz. Sadece sizin seçtiğiniz ifadenin metinde yer alıp almadığını gösterir.
Odak anahtar ifade nasıl seçilir?
Odak ifadeyi seçerken şu sıraya bakın: müşterinin gerçekten yazdığı söz, arama niyeti, rekabet düzeyi ve sayfanın o ifadeyi karşılayıp karşılamadığı. Önce müşterinin dili gelir. Sektör jargonu değil, telefonda size söylenen sözcükler aranır.
Adım adım ilerleyelim:
- Sayfanın konusunu tek cümleyle yazın. “Bu sayfa X sorusunu cevaplar.” Cümle bir türlü kurulmuyorsa sayfanın odağı henüz net değildir.
- Müşterinin kullandığı sözleri toplayın. Telefonda, WhatsApp’ta ve e-postada sorulan soruları not edin. Aynı şeye farklı sözlerle bakan müşterileri fark edeceksiniz.
- Niyeti ayırın. Kişi bilgi mi arıyor, fiyat mı karşılaştırıyor, hizmet mi satın almak istiyor? Bilgi niyetine bilgilendirici sayfa, hizmet niyetine hizmet sayfası yazılır.
- Adayları arayın. Seçtiğiniz ifadeyi Google’a yazın ve ilk sonuçlara bakın. Çıkan sayfalar sizinkiyle aynı türde mi?
- Rekabeti kabaca anlayın. Aşağıdaki bölümde anlatıyoruz.
- Tek ifade seçin. Elinizde üç aday varsa en çok müşteri diline uyanı öne alın, diğerlerini yardımcı ifade yapın.
Anahtar kelime çalışmasının genel çerçevesi için SEO çalışması nasıl yapılır yazımızda adımları ayrıntılı bulabilirsiniz. Orada tüm süreç anlatılıyor; burada yalnızca sayfa düzeyindeki seçime odaklanıyoruz.
Rekabet düzeyini kabaca nasıl anlarsınız?
Rekabeti anlamanın basit yolu, ifadeyi Google’da aramak ve ilk sonuçlarda kimlerin çıktığına bakmaktır. Sonuçlar büyük, tanınmış sitelerle doluysa rekabet yüksektir. Küçük ve yerel sitelerin de göründüğü bir sonuç, daha ulaşılabilir olabilir. Bu bir tahmindir, kesin ölçü değildir.
Bakmanız gereken birkaç işaret var:
- Sonuç türü. İlk sayfada hangi tür sayfalar var: rehber, hizmet sayfası, haber, harita? Sizin sayfanız aynı türde olabilecek mi?
- Site büyüklüğü. Sonuçlarda yalnızca çok büyük siteler mi var, yoksa küçük işletmeler de mi?
- İfadenin genişliği. “Diş tedavisi” gibi geniş bir ifade genelde herkesin hedefidir. “Diş tedavisi sonrası ne yenir” gibi daha özel bir ifade daha dar bir soruya cevap verir.
Burada dikkat edilecek nokta, rakamlara fazla güvenmemek. Araçların verdiği arama hacmi ve zorluk puanları tahminidir. Kimi araçlar küçük hacimleri tam göstermez. Rakam yerine, ifadenin müşterinizin sorusuna uyup uymadığına bakın.
Sitenizin hâlihazırda hangi aramalarda göründüğünü görmek için Google Search Console’un performans raporu iyi bir başlangıçtır. Raporu nasıl okuyacağınızı Search Console performans raporu yardım sayfasında bulabilirsiniz. Aracın genel kullanımı için Google Search Console kullanımı yazımıza da bakabilirsiniz.
Odak ifade sayfada nereye yerleşir?
Odak ifade sayfada doğal biçimde dört beş yerde geçer: sayfa başlığında, ilk paragrafta, bir alt başlıkta, sayfa adresinde (URL) ve uygunsa görselin alt metninde. Bunlar zorunlu bir liste değil, mantıklı yerleşimlerdir. Her yerde aynen tekrarlamak gerekmez.
Yerleşimleri tek tek görelim:
- Sayfa başlığı. Başlığı kısa ve açıklayıcı yazın. Ana ifade başta olursa okur ne bulacağını hemen anlar. Google’ın başlık bağlantıları belgesi, başlığın açıklayıcı ve kısa olmasını öneriyor.
- İlk paragraf. Sayfanın ilk cümlelerinde ifadeyi bir kez kullanın ve cevabı verin. Okur aradığını hızla bulur.
- Bir alt başlık. Bir alt başlıkta ifadeyi ya da yakın bir biçimini kullanın. Her başlığa koymak gerekmez.
- Adres. Kısa ve anlaşılır bir adres seçin. Gereksiz kelimeleri atın.
- Görsel alt metni. Görselde ne olduğunu anlatan alt metne ifade doğal olarak uyuyorsa ekleyin. Uymuyorsa zorlamayın; ayrıntı için görsel SEO yazımıza bakın.
Sayfa içi düzenin tamamı, yani başlık, bağlantı ve görsel dengesi için site içi SEO yazımızda kontrol listesi var. Burada tekrar etmiyoruz.
Anahtar kelime yoğunluğu kuralı var mı?
Hayır. Odak ifadeyi belirli bir sıklıkta geçirmenizi gerektiren bir “yoğunluk kuralı” yoktur. Önemli olan, ifadenin doğal yerlerde geçmesi ve metnin okura hitap etmesidir. Aynı ifadeyi zorla tekrarlamak okunabilirliği bozar ve ters etki yaratabilir.
Google’ın spam politikaları, aynı kelime ya da ifadeyi doğal olmayacak kadar sık tekrarlamayı “anahtar kelime doldurma” olarak tanımlıyor. Ayrıntıyı Google’ın spam politikaları sayfasında okuyabilirsiniz.
Bir de eklenti uyarısı yapalım. Bazı SEO eklentilerinin odak ifade alanı yeşil, sarı ya da kırmızı ışıkla durum gösterir. Yeşil ışık, eklentinin kendi kontrol listesini geçtiğiniz anlamına gelir. Google’da sıralama alacağınız anlamına gelmez. Eklenti Google’ın sıralamasını bilmez, yalnızca kendi kurallarını uygular.
Şöyle düşünün: Eklenti sarı ışık veriyorsa ama metin okura yararlı ve doğal akıyorsa, metni ışık rengi için bozmayın. Tersine, ışık yeşil ama metin sıkıcı ve zorlama ise okur için yine kötü bir sayfadır. Işığı kılavuz değil, hatırlatma olarak kullanın.
Konuyu daha geniş bir bakışla görmek için semantik SEO yazımıza bakın. Orada tek ifadeye değil, anlam bütünlüğüne göre içerik kurma mantığı anlatılıyor.
Türkçe ek ve çekimlerde ne yapılır?
Türkçe eklemeli bir dildir; bu yüzden odak ifade metinde çoğu zaman ek alarak geçer. “İmplant tedavisi” ifadesi cümlede “implant tedavisinin”, “implant tedavisinde” diye yer alır. Bu çekimleri zorla düzeltmeye çalışmayın; doğal Türkçe yazmak yeterlidir.
Bazı araçlar ekli biçimleri farklı kelime sayabilir. Eklentiniz “implant tedavisi” ifadesini aradığında “implant tedavisinde” biçimini bulamayabilir ve uyarı verebilir. Bu bir eksiklik değil, aracın sınırlamasıdır. Cümleyi bozarak ifadeyi aynen yazmak yerine, okunaklı bir metin tercih edin.
Birkaç pratik öneri:
- Başlıkta ifadeyi yalın biçimiyle kullanın, metinde ekli biçimlerini rahatça geçirin.
- Aynı ifadenin sıra değişmiş biçimlerini (“tedavi implant”) zorla yazmayın. Türkçede bu doğal durmaz.
- Soru biçiminde arayanlar için başlığı soru kalıbında kurun: “implant tedavisi nedir”.
Google, kelimelerin çekimli biçimlerini ve yakın anlamlı sözleri tanımaya çalışır; belge buna ilişkin ayrıntı vermese de, doğal yazılmış bir metnin çekimlerle birlikte anlaşılması beklenir. Burada kesin bir söz vermiyoruz. Okuru önde tutmak her durumda doğru bir yaklaşımdır.
Ayrıca bir konu daha var: aynı ifadeyi iki farklı sayfada hedeflemek. Buna kanibalizasyon denir ve aşağıda anlatıyoruz.
Aynı ifadeyi iki sayfada hedeflemek neden sorun?
Aynı odak ifadeyi iki sayfada hedeflerseniz, bu sayfalar birbirine rakip olabilir. Buna kanibalizasyon denir. Google hangisini göstereceğine karar veremeyebilir ve iki sayfa da zayıf kalabilir. Çözüm, her sayfaya farklı bir odak ifade vermek ya da benzer sayfaları birleştirmektir.
Önleme yolu basit. Sitenizdeki sayfaları ve odak ifadelerini bir tabloya yazın. İki satırda aynı ifade çıkarsa şunlardan birini yapın:
- İki sayfa aynı soruyu cevaplıyorsa birleştirin ve eskisini yeni sayfaya yönlendirin.
- Farklı niyetlere hitap ediyorlarsa odak ifadeleri birbirinden ayırın. Biri “nedir” sorusuna, diğeri “fiyat” sorusuna cevap versin.
- İki sayfa birbirine doğal bağlantı versin; böylece okur hangisine gitmesi gerektiğini anlar.
Bu tabloyu büyük bir iş gibi düşünmeyin. On beş sayfalık bir sitede yarım saatte hazırlanır. Yazmaya başlamadan önce tabloya bakmak, sonradan düzeltmekten çok daha kolaydır.
Planlama konusunda destek isterseniz bize ulaşın. Sitenizdeki sayfaları birlikte gözden geçirir, hangi sayfanın hangi ifadeye odaklanacağını netleştiririz. Google’ın genel yaklaşımı için SEO başlangıç rehberini de okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Focus keyphrase ile anahtar kelime aynı şey mi?
Birbirine çok yakınlar. Anahtar kelime, insanların arama kutusuna yazdığı herhangi bir söz olabilir. Focus keyphrase ise bir sayfanın öncelikli hedeflediği tek ifadedir. Yani her odak ifade bir anahtar kelimedir, ama her anahtar kelime bir sayfanın odağı olmak zorunda değildir.
Bir sayfada kaç odak ifade olmalı?
Bir tane. Sayfa başına tek ana odak, hem yazarken netlik sağlar hem kanibalizasyonu önler. Yardımcı ifadeler aynı sayfada doğal biçimde geçebilir. Ancak sayfa iki ayrı soruya cevap vermeye çalışıyorsa, onu iki sayfaya bölmek daha doğrudur.
Odak ifade kaç kez geçmeli?
Bunun için bir sayı yoktur. İfade başlıkta, ilk paragrafta ve uygun yerlerde doğal biçimde geçer. Belli bir yoğunluğa ulaşmak için metni zorlamayın. Okuyan kişi metni akıcı buluyorsa ifade yeterince geçiyordur.
SEO eklentisi yeşil ışık verdi, sıralama alacak mıyım?
Hayır. Eklentinin yeşil ışığı, kendi kontrol listesini geçtiğiniz anlamına gelir. Google’da sıralama bu ışıkla belirlenmez. Işık yardımcı bir hatırlatmadır; içeriğin okura yararlı olup olmadığına yine siz karar vermelisiniz.
Odak ifadeyi sonradan değiştirebilir miyim?
Evet, değiştirebilirsiniz. Sayfa istediğiniz aramaya cevap vermiyorsa ya da başka bir ifade müşteri dilini daha iyi yansıtıyorsa güncelleyin. Değişiklikten sonra sonucun hemen görünmesini beklemeyin. Google’ın sayfayı yeniden değerlendirmesi zaman alabilir.