Google PageRank nedir diye soruyorsanız cevap şu: sayfaların birbirine verdiği bağlantılara bakarak bir sayfanın ne kadar yararlı olabileceğini anlamaya çalışan, Google’ın ilk dönemden beri kullandığı sıralama sistemidir. Google bugün de PageRank’i kendi belgelerinde anıyor, ama onu birçok sinyalden yalnızca biri olarak tanımlıyor.
Bu yazıda PageRank ne demek, nasıl bir fikre dayanıyor ve bugün bir site sahibi için ne ifade ediyor, sade dille anlatıyoruz. Sitenizin bağlantı yapısını birlikte değerlendirmek isterseniz SEO hizmetimiz bu konuyu da kapsıyor.
PageRank nedir, ne demek?
PageRank, Google’ın web sayfalarını birbirine bağlayan linklerden yola çıkarak değerlendirmesine dayanan bir sıralama sistemidir. Temel fikir şudur: bir sayfaya başka sayfalar bağlantı veriyorsa, bu durum o sayfanın dikkate değer olabileceğine dair bir ipucu sayılır. Ad, “sayfa sıralaması” anlamına gelir.
Bunu günlük hayattan bir örnekle düşünün. Bir esnafı sormak için tanıdıklarınıza danışırsınız. Birçok kişi aynı kişiyi öneriyorsa, o kişiyi tanımak istersiniz. Üstelik önerenler güvendiğiniz kişilerse öneri daha çok ağırlık taşır. Web’de link, bu önerinin karşılığı gibi düşünülebilir.
PageRank algoritması nedir sorusunun kısa cevabı da bu: linkleri sayan ve linki verenin önemini de hesaba katan bir hesaplama fikri. Matematiksel ayrıntısını bilmek site sahibi için şart değil. Önemli olan, linklerin Google için bir bilgi kaynağı olduğunu anlamaktır.
“PageRank ne demek?” sorusunun kısa cevabı hâlâ aynı: bağlantılara dayalı sayfa değerlendirmesi. Ancak bunun bugün tek başına sıralamayı belirlediğini düşünmek yanlıştır. Bağlantıların genel konusu için backlink nedir yazısını okuyabilirsiniz.
PageRank’in tarihçesi nedir, neden ortaya çıktı?
PageRank, Google ilk kurulduğunda kullanılan temel sıralama sistemlerinden biriydi. Web büyüdükçe sadece sayfadaki kelimelere bakmak, güvenilir sayfayı ayırt etmeye yetmemeye başladı. Bağlantılara bakmak, sayfanın dışarıdan nasıl görüldüğüne dair ek bir bilgi sağladı. Fikir bu ihtiyaçtan doğdu.
Google’ın sıralama sistemleri rehberi bu konuda açık bir cümle içeriyor: PageRank, Google ilk çıktığında kullanılan temel sıralama sistemlerinden biri. Rehber, ayrıca bağlantıların sayfaların neyle ilgili olduğunu ve hangilerinin yararlı olabileceğini anlamak için kullanıldığını söylüyor. Kaynağı aşağıda veriyoruz.
Bu tarihçeyi bilmek neden işe yarar? Çünkü internette hâlâ “PageRank’i artırın” diyen eski anlatımlara rastlıyorsunuz. Bu anlatımlar, o dönemin ortamında şekillenmiş. Bugün Google’ın tek sistemi PageRank değil; Google kendi belgesinde birçok sistem olduğunu belirtiyor.
Eski anlatımları okurken kendinize şunu sorun: bu bilgi hangi tarihten, hangi kaynaktan geliyor? Arama sistemleri zamanla değişir. Üç beş yıl önce yazılmış bir tavsiye, Google’ın bugünkü belgeleriyle çelişebilir. Karar vermeden önce resmî sayfanın güncel hâline bakmak en güvenli alışkanlıktır.
Bir ayrıntıyı özellikle belirtelim: biz Google’ın içeride ne yaptığını bilmiyoruz. Yalnızca Google’ın kendi yayımladığı belgelere dayanıyoruz. Bunun dışındaki ayrıntıları “şöyle çalışıyor” diye anlatmak doğrulanamaz, bu yüzden yazmıyoruz.
PageRank bugün hâlâ kullanılıyor mu?
Google’ın kendi belgelerine göre PageRank, bağlantıları anlayan sistemlerin bir parçası olarak hâlâ anılıyor. Aynı belge, bu sistemlerin yanında başka birçok sıralama sistemi olduğunu da söylüyor. Yani PageRank var, ama tek başına sıralamayı belirlemiyor. Bunun ötesinde teknik ayrıntı doğrulanamaz.
Google’ın sıralama sistemleri rehberi, bağlantı analizi sistemlerini ve PageRank’i bir başlık altında tanıtır. Rehber, bu sistemlerin sayfaların birbirine nasıl bağlandığını anlamak için kullanıldığını ve PageRank’in Google ilk çıktığında kullanılan temel sistemlerden biri olduğunu söyler.
Google’ın SEO başlangıç rehberi de benzer bir şey söyler: PageRank bağlantıları kullanır ve Google’ın temel algoritmalarından biridir, ama Google Arama bağlantılardan ibaret değildir. Birçok sıralama sinyali vardır ve PageRank bunlardan yalnızca biridir. Bu cümle, konuyu doğru ölçüde tutmak için iyi bir dayanak.
Dolayısıyla “PageRank öldü” demek de, “her şey PageRank” demek de yanlıştır. Doğru ifade şudur: bağlantılar hâlâ bir sinyal olarak anılıyor, ama bütün resim bu değil. İçerik kalitesi, sayfanın sorguya uygunluğu ve kullanıcı deneyimi gibi başka konular da vardır. Genel çerçeve için Google’da üst sıralara çıkmak yazısına bakabilirsiniz.
Araç çubuğundaki PageRank puanına ne oldu?
Eskiden bazı tarayıcı araçlarında sayfaların PageRank puanı görünürdü. Bildiğimiz kadarıyla Google artık herkese açık bir PageRank puanı sunmuyor. Bu yüzden bugün gördüğünüz “PageRank değeri” iddialarının Google’dan geldiğini varsaymayın; bu sayılar çoğunlukla başka araçların kendi tahminleridir.
Bu ayrım önemli. Birçok SEO aracı “otorite puanı”, “alan gücü” ya da benzer adlarla 0-100 arası skorlar üretir. Bunlar, ilgili aracı yapan firmanın kendi hesabıdır. Google’ın PageRank’i değildir ve Google bu skorları kullanmaz. Bu skorlar karşılaştırma için işe yarayabilir, ama sıralamayı belirlemez.
Sitenizi bir araçta ölçerken şunu akılda tutun:
- Skor, aracın kendi yöntemidir; araçlar arasında farklı çıkar.
- Skor yükselince sıralamanın yükseleceği garanti edilmez.
- Skoru artırmak için yapılan yapay linkler Google’ın politikalarına aykırı olabilir.
Bu araçlar hakkında genel bilgi için SEO testi araçları yazısına göz atabilirsiniz. Orada araçların neyi ölçtüğünü ve neyi ölçmediğini ayrı anlattık.
“Sitenizin PageRank’ini artırırız” diyen hizmetlere de temkinli yaklaşın. Google herkese açık bir PageRank puanı vermediği için bu vaadi doğrulamak mümkün değil. Biz böyle bir söz vermiyoruz.
PageRank fikrinden bir site sahibi ne öğrenebilir?
Fikirden çıkan pratik ders şu: bağlantılar, sayfaların birbirini nasıl tanıdığını gösterir. Bu yüzden hem sitenizin içinde hem de dışarıdan gelen bağlantılara bilinçli bakmak gerekir. Link sayısını artırmaya odaklanmak yerine, bağlantının konuyla ilgili ve okura yararlı olmasına dikkat edin.
Sitenizin içinde yapabileceğiniz üç şey var:
- İç linkleri düzenleyin. Önemli sayfalarınıza diğer sayfalardan anlamlı bir bağlantı metniyle link verin.
- Yetim sayfa bırakmayın. Hiçbir yerden link almayan sayfayı hem okur hem Google bulmakta zorlanır.
- Kırık linkleri temizleyin. Açılmayan bir sayfaya giden bağlantı hem okuru hem taramayı aksatır.
Dışarıdan gelen linkler için sabırlı olun. İyi içerik ürettiğinizde, sizi kaynak gösteren sayfalar doğal biçimde oluşabilir. Link satın almak ya da yapay yollarla çoğaltmak risklidir. Bu konuyu site dışı SEO yazımızda ayrı ele aldık.
Kısacası PageRank’i bir “puan” gibi değil, bir “fikir” gibi düşünün: iyi içerik, ilgili yerlerden gelen bağlantılar ve düzenli bir iç yapı. Bu üçü, sıralama garantisi vermez; ama sağlam bir temel kurar. Google’ın arama sistemini genel olarak anlatan Google Arama nasıl çalışır sayfası da bu bakışı destekler.
Backlink, iç link ve PageRank arasındaki ilişki nedir?
Backlink, başka bir sitenin size verdiği bağlantıdır; iç link ise kendi sayfalarınızın birbirine verdiği bağlantıdır. PageRank fikri, bu bağlantıların her ikisinin de sayfalar arasındaki ilişkiyi anlatabileceğini düşünür. Biri dışarıdan gelen tanıklık, diğeri sitenizin kendi düzenidir.
Küçük bir örnek verelim. Denizli’de bir diş kliniği düşünün. Klinik sitesindeki “implant” sayfasına ana sayfadan, hizmetler menüsünden ve blog yazılarından link veriliyor olsun. Bu iç linkler, o sayfanın sitede önemli bir yeri olduğunu gösterir. Bir sağlık rehberi de klinikten kaynak olarak söz ederse, bu dışarıdan gelen bir bağlantı olur.
İkisini karıştırmamak gerekir:
- İç link: Tamamen sizin elinizde. Bağlantı metnini ve yerini siz seçersiniz.
- Dış kaynaktan gelen link: Sizin kontrolünüzde değil. Doğal olarak oluşması en sağlıklısıdır.
Bağlantı sayısı kadar bağlantının niteliği de önemlidir. Konuyla ilgisiz yüzlerce link, ilgili tek bir linkten daha az anlam taşıyabilir. Bunu kesin bir kuralla söylemek yerine yön olarak alın; Google’ın bağlantıları nasıl tarttığının ayrıntısını bilmiyoruz.
Kendi sitenizde başlamak için basit bir sıra izleyebilirsiniz. Önce en önemli beş sayfanızı belirleyin. Sonra bu sayfalara hangi sayfalardan link verildiğine bakın. Eksikse, konuyla ilgili yazılardan açıklayıcı bir bağlantı metniyle bağlantı ekleyin. Böylece hem okur ilgili sayfaya ulaşır hem de sitenizin yapısı netleşir.
Sık sorulan sorular
PageRank ile otorite puanı aynı şey mi?
Hayır. PageRank, Google’ın kendi sıralama sistemlerinden biridir ve Google herkese açık puanını göstermiyor. Otorite puanı ise üçüncü taraf araçların kendi hesapladığı skordur. İkisini karıştırmayın. Araç skoru faydalı bir karşılaştırma olabilir, ama Google’ın kullandığı bir değer değildir.
PageRank hâlâ sıralamayı belirliyor mu?
Google, PageRank’i sıralamada anılan sistemler arasında gösteriyor, ama birçok sinyalden yalnızca biri olarak tanımlıyor. Tek belirleyici olduğunu söylemek doğru olmaz. Sıralama, içerik, sorguya uygunluk, kullanıcı deneyimi gibi birçok etkene bağlıdır.
PageRank’i artırmak için backlink satın almak mantıklı mı?
Satın alınan ya da yapay biçimde üretilen linkler risklidir. Google’ın spam politikalarına aykırı olabilir ve sitenize zarar verebilir. Üstelik herkese açık bir PageRank puanı olmadığı için etkisini ölçmek de zordur. Doğal olarak kazanılan, konuyla ilgili linkler daha güvenli bir yoldur.
Sitemin bağlantı yapısını nasıl kontrol ederim?
Search Console’daki bağlantılar raporu, sitenize veren ve sitenizin verdiği bağlantıları gösterir. İç linkler için kırık sayfa ve yetim sayfa taraması yapabilirsiniz. Destek isterseniz iletişim sayfamızdan bize yazın; sitenizin yapısına birlikte bakabiliriz.
Google’ın PageRank hakkındaki resmî açıklamasını nerede bulurum?
Google Search Central’daki sıralama sistemleri rehberinde ve SEO başlangıç rehberinde. Bu sayfalar zamanla güncellenebilir. Bu yüzden önemli bir kararı eski bir blog yazısına ya da bu yazıya değil, resmî belgenin güncel hâline dayandırın.